Русская Историческая Библиотека издаваемая археографическою коммисиею. Том 31

Русская Историческая Библиотека издаваемая археографическою коммисиею. Т.31. Сочинения Князя Курбскаго, Том Первый. — СПб., 1914

Содержание

Переписка князя Курбскаго съ царемъ Іоанномъ Грознымъ и Исторія о великомъ князѣ Московскомъ

I. Эпистолія первая князя А. Курбскаго къ царю и великому князю Московскому

II. Посланіе царя Іоанна Васильевича къ князю Андрею Курбскому. Редакція I и II

III. Краткое отвѣщаніе князя Андрея Курбскаго на зѣло широкую эпистолію великаго князя Московского

IV. Такова грамота послана отъ государя изъ Володимерца же ко князю Андрѣю къ Курбскому со княземъ Александромъ Полубенскимъ

V. На вторую епистолію отвѣщаніи цареви Московскому убогаго Андрея Курбского, князя Ковельского

VI. Исторія о великомъ князѣ Московскомъ

Письма князя Курбскаго къ разнымъ лицамъ и Исторія о осъмомъ соборѣ

VII. Курбскаго въ Печерской монастырь

VIII. Ивану многоученному отвѣтъ о правой вѣріи

IX. Посланіе князя Андрѣя Курбскаго о ложныхъ писаніи, иже обрѣтаются межъ божественныхъ писаніи, въ Печерской монастырь нѣкоему старцу

X. Посланіе къ старцу Васьяну

XI. Посланіе къ старцу Васьяну

XII. Листъ Андрѣя Ярославского до Костянтина Острозского, противъ варвара неякого, мнящегося быти мудра, еже по хулилъ словеса новопреложенные Іоанна Златаустаго

XII. Листъ князя Андрѣя Курбскаго до Марка, ученика Артемія

XIV. Листъ Андрѣя Курбского до Кузьмы Мамонича

XV. До Кузьмы Мамонича листъ 2

XVI. Отвѣтъ восточныхъ или щитъ церкви правовѣрной

XVII. Епистоліа ко Кодіяну Чапличю Андрѣя Ярославъского

XVIII. Листъ Андрѣя Ярославского до пана Ѳедора Бокѣя Печихвостского

XIX. Листъ вторыя Андрѣя Ярославского до Ѳедора Бокѣя

XX. Листъ князя Андрѣя Курбского до княгини Ивановое Черторыжское

XXI. Цедула писана до пана Остаѳія Троцкаго

XXII. Цыдула Андрѣя Курбского до пана Древинского писана

XXIII. Листъ Андрѣя Ярославского до князя Костянтина воеводы Кіевского

XXIV. Цыдула князя Андрѣя Курбскаго до князя воеводы Кіевского

XXV. Посланеицо краткое къ Семену Седларю, мещанину Львовскому, мужу честному, о духовныхъ вещахъ вопрошающему

XXVI. Исторія о осьмомъ соборѣ

ПРИЛОЖЕНІЯ

Указатель

Словарь

Опечатки

OCR
КЪ КНЯЗЮ АНДРЕЮ КУРБСКОМУ. 76 стезя ногъ вашихъ возмутятъ. Но ныне станетъ на судъ Господь и
поставитъ1 люди своя: Самъ Господь на судъ пріидетъ со старцы людей
и со князи своими»а. И яко же Ареопагитъ писа къ Димоѳилу инокуб: «Ди-
моѳилъ же, и аще кто другія благія враждуя3 зело правдѣ, не запрещается,
и навыцаетъ добрая и ублажается. Како бо не подобаше ли, рече, благому ь
о спасеніи останися и погибшихъ веселитися3 и животѣ умершихъ? Сего
ради и на рамови емлетъ еже едва4 отъ заблужденія возвращенное и 1 Тл. А. поставитъ на судъ. 2 Ар. враждую.—II. Тл. А. враждуя. 3 А. весе-
лишпся. 4 Тл. два; было едва: е зачеркнуто. а Исаіи, III, 1—14. 6 Migne. Раігоіі^іа gгaeca, ΐ. III, 1088—1093 (Διονυσίου τοδ Αρειοπαγίτου επιστολή η’ Δημοφίλω θεραπευτή. Περί ίδιοπραγίας καί χρηστότης): «Δημόφιλος δε, καί εΐ τις άλλος άγαθοΐς άπεχθάνεται, και λίαν ένδίκως έπιτιμάται, καί έκδιδάσκε-
ται τά καλά, καί άγαθύνεται. Πώς γάρ ούκ έδει, φησί, τόν αγαθόν επί σωτηρία των απολωλότων εύφραί-
νεσθαι, καί ζωή των τεθανατωμένων; 'Αμελεί καί έπ’ώμων αίρει τό μόλις από πλάνης έπιστραφέν, καί
τούς αγαθούς αγγέλους είς ευφροσύνην εγείρει, καί χρηστός έστιν επί τούς άχαρίστους, καί ά ν α τ έ λ-
λειτόνήλιο ναύτου επί πονηρούς καί αγαθούς, καί αυτήν την ψυχήν αυτού τίθησιν
υπέρ των άποφευγόντων. Σύ δέ, ως τά γράμματά σου δηλοΐ, καί προσπεσόντα τώ ίερεΐ, τόν ώς φής
ασεβή καί αμαρτωλόν, ούκ οίδ’ όπως καθ1 εαυτού παρών άπελάκτισας* είτα, ό μέν εΐδεΐτο καί ώμο-
λόγει πρός ίατρείαν κακών έληλυθέναι, σύ δέ ούκ έφριξας, αλλά καί τόν αγαθόν ιερέα μετά θράσους
προεπηλάκιζες, έλεητόν είναι μετανοοΰντα, καί τόν ασεβή δικαιώσαντα· καί τέλος, «Έξιθι», έφης
τω ίερεί, μετά των όμοιων καί εΐσεπήδησας, ούκ δντος θεμιτού, πρός τά άδυτα, καί τά "Αγια των
άγιων συνέστειλας, καί γράφεις ήμίν, οτι μέλλοντα διαφθαρήναι τά ιερά προνοητικώς άπέσωσα, καί
ετι άχραντα διαφυλάττω. Νΰν ούν ακούε τών ήμετέρων* Ού θεμιτόν ιερέα πρός τών υπέρ σέ λει¬
τουργών, ή τών όμοταγών σοι θεραπευτών εύθύνεσθαι, καν άσεβεΐν εις τά θεΐα δοκή, καν άλλο τι
τών άπειρημένων έξελέγχοιτο δράσας. Εί γάρ ακοσμία και αταξία τών θειοτάτων έστί και δρων καί
θεσμών έκβασις, ούκ έχει λόγον υπέρ Θεού τήν θεοπαράδοτον άνατρέπεσθαι τάςιν. Ού γάρ έφ’ εαυτόν
ό Θεός έμερίσθη* πώς γάρ σταθήσεται ή βασιλεία αύτοΰ; Καί ει τού Θεού έστιν, ώς τά λόγιά φη-
οιν, ή κρίσις, οί δέ ιερείς άγγελοι καί ύποψήται μετά τούς ίεράρχας εΐσί τών θείων κριμάτων, πρός
αύτών τά θεΐα προσηκόντως σοι διά μέσων τών λειτουργών, όταν ή καιρός, έκόιδάσκου, δΓ ών και
τό είναι θεραπευτής ήξιώθης. "Η ούχί καί τά ίερά σύμβολα τούτο βοα; καί γάρ ούχ απλώς άπάν-
των μέν έςήρηται τά "Αγια τών αγίων* πλησιάζει δέ μάλλον αύτοΐς ό τών ίεροτελεστών διάκοσμος,
είτα τών ιερέων ή διακόσαησις, επομένως δε τούτοις ή των λειτουργών* τοΐς δε τεταγμένοις θερα-
πευταΐς αί πύλαι τών αδύτων είσίν άφωρισμέναι, καθ' άς καί τελούνται καί παρεστασιν. ού πρός φυ¬
λακήν αύτών, αλλά πρός τάςιν καί έπίγνωσιν εαυτών μάλλον τώ λαώ παρά τούς ιερατικούς πλησιά-
ζοντες. "Οθεν ή τών ιερών άγια ταξιαρχία μεταλαμβάνειν αύτούς ιεροθετεΐ τών θείων, έτέροις δη¬
λαδή τοΐς ένδοτέροις αύτων τήν μετάδοσιν έγχειρήσασα* καί γάρ οί περί τό θειον συμβολικώς άεί
παρεστηκότες θυσιαστήριον, όρώσι καί άκούουσι τά θεΐα τηλαυγώς αύτοΐς άνακαλυπτόμενα, καί προ-
ίοντες άγαθοειδώς επί τά έξω τών θείων παραπετασμάτων, τοΐς ύπηκόοις θεραπευταΐς, καί τώ ίερώ
λαφ, καί ταΐς καθαιρομέναις τάξεσιν, έκφαίνουσι κατ' άξίαν τά ίερά, τά καλώς άχραντα διαφυλαχ-
θέντα, μέχρις δτε, τυραννικώς αύτοΐς έπεισπηδήσας, έκπομπευθήναί σοι τά "Αγια τών αγίων ήνάγ-
κασας ούκ έθέλοντα* καί έχειν φής τά ίερά καί διαφυλάττειν, καίτοι ούτε είδες, ούτε ήκουσας, ούτε
έχεις τι τών προσηκόντων τοις ίερεΰσιν, ώσπερ ούδέ τήν αλήθειαν τών λογίων έγνωκας, έκάστης
ημέρας αύτά λογομαχών επί καταστροφή τών άκουόντων. Και εί μέν έθναρχία τις ένεχείρησεν ού
προστεταγμένον αύτώ παρά βασιλέως, ένδίκως έτιμωρειτο* καί εί τόν άρχοντα δικαιοΰντά τινας ή
καταδικάζοντα, παρεστώς τις τών ύπ’ αύτώ ταττομένων, έπανακρίνειν έτόλμησεν (ούπω γάρ φημι
προπηλακΐζειν) αμα καί τής άρχής εκβάλλειν έδοΡε; Σύ δέ, άνθρωπε, ουτω τολμηρός εί κατά τού
πράου καί αγαθού, καί τής ίεραρχικής αύτοΰ θεσμοθεσίας. Καί ταΰτα έχρήν είπεΐν, όταν, ύπερ
άξίαν τις έγχειρών, όμως είκότα πράττειν έδόκει* καί γάρ ούδέ τούτο έφικτόν ούδενί. Τί γάρ άτοπον Библиотека "Руниверс1