Русская Историческая Библиотека издаваемая археографическою коммисиею. Том 31

Русская Историческая Библиотека издаваемая археографическою коммисиею. Т.31. Сочинения Князя Курбскаго, Том Первый. — СПб., 1914

Содержание

Переписка князя Курбскаго съ царемъ Іоанномъ Грознымъ и Исторія о великомъ князѣ Московскомъ

I. Эпистолія первая князя А. Курбскаго къ царю и великому князю Московскому

II. Посланіе царя Іоанна Васильевича къ князю Андрею Курбскому. Редакція I и II

III. Краткое отвѣщаніе князя Андрея Курбскаго на зѣло широкую эпистолію великаго князя Московского

IV. Такова грамота послана отъ государя изъ Володимерца же ко князю Андрѣю къ Курбскому со княземъ Александромъ Полубенскимъ

V. На вторую епистолію отвѣщаніи цареви Московскому убогаго Андрея Курбского, князя Ковельского

VI. Исторія о великомъ князѣ Московскомъ

Письма князя Курбскаго къ разнымъ лицамъ и Исторія о осъмомъ соборѣ

VII. Курбскаго въ Печерской монастырь

VIII. Ивану многоученному отвѣтъ о правой вѣріи

IX. Посланіе князя Андрѣя Курбскаго о ложныхъ писаніи, иже обрѣтаются межъ божественныхъ писаніи, въ Печерской монастырь нѣкоему старцу

X. Посланіе къ старцу Васьяну

XI. Посланіе къ старцу Васьяну

XII. Листъ Андрѣя Ярославского до Костянтина Острозского, противъ варвара неякого, мнящегося быти мудра, еже по хулилъ словеса новопреложенные Іоанна Златаустаго

XII. Листъ князя Андрѣя Курбскаго до Марка, ученика Артемія

XIV. Листъ Андрѣя Курбского до Кузьмы Мамонича

XV. До Кузьмы Мамонича листъ 2

XVI. Отвѣтъ восточныхъ или щитъ церкви правовѣрной

XVII. Епистоліа ко Кодіяну Чапличю Андрѣя Ярославъского

XVIII. Листъ Андрѣя Ярославского до пана Ѳедора Бокѣя Печихвостского

XIX. Листъ вторыя Андрѣя Ярославского до Ѳедора Бокѣя

XX. Листъ князя Андрѣя Курбского до княгини Ивановое Черторыжское

XXI. Цедула писана до пана Остаѳія Троцкаго

XXII. Цыдула Андрѣя Курбского до пана Древинского писана

XXIII. Листъ Андрѣя Ярославского до князя Костянтина воеводы Кіевского

XXIV. Цыдула князя Андрѣя Курбскаго до князя воеводы Кіевского

XXV. Посланеицо краткое къ Семену Седларю, мещанину Львовскому, мужу честному, о духовныхъ вещахъ вопрошающему

XXVI. Исторія о осьмомъ соборѣ

ПРИЛОЖЕНІЯ

Указатель

Словарь

Опечатки

OCR
ПОСЛАНІЕ ЦАРЯ ІОАННА ВАСИЛЬЕВИЧА 69 божественно мнитпся, въ такіи притекающи, отвѣтъ покланяемся1. Мно-
жаишая скверная Едлинская2 деянія, еже отъ страстей отъ нихъ Боги по-
чтошася, блуда и ярости, недержанія и похоти, нежеланія. И елико убо кто
отъ нихъ коею страстію одержимъ бяше, то подобно своей страсти и Бога
5 себѣ избираше3, и въ онь вѣру яша4, яко же Ираялія5 блуда, Крона же
ненависти и вражды, Ариса ярости и убивства, Деониса же гудѣнія и пля-
санія, и иныя же отъ страстей Боги почтошасяа». Симъ же и ты упо- 1 Тл. А. въ такіп прптекающе отвѣтъ || поклоняемая. 2 П. елнпнская. 3 А. п
избирате. 4 Тл. яше. 5 Ар. праилія.—П. пзракліи.—Тл. А. Пг. ираклія. а Мідпе. Раігоіс^іа gracca, ί. XXXVI. Б. Ѳ^огіиз Кагіапгепий. Р. 337—341: Λόγος
ΙΖ'. Εις τά αγία Φώτα. (Произнесена 6 янв. 381 г. въ Константинополѣ): «Ού Διός ταυτα γόνα·, καί κλοπαί, του Κρητών τυράννου, καν "Ελληνες άπαρέσκωνται* ουδέ
Κουρητών ήχοι, καί κρότοι, και ορχήσεις ένοπλοι, θεού κλαίοντος ήχήν συγκαλύπτουσαι, ϊνα πατέρα
λάθη μισότεκνον δεινόν γάρ ήν ώς παιδίον κλαυθμυρίζεσθαι, τον ώς λίθον καταποθέντα* ουδέ Φρυ-
γών έκτομαι, και αύλοί, καί Κορύβαντες, καί οσα περί την 'Ρέαν άνθρωποι μαίνονται τελούντες τή
μητρί των Θεών, καί τελούμενοι, όσα τή μητρί των τοιούτων είκός* ουδέ κόρη τις ήμΐν άρπάζεται,
καί Δημήτηρ πλαναται, καί Κελεού; τινας έπεισάγει, καί Τριπτολέμους, καί δράκοντας, καί τά μέν
ποιεί, τά δέ πάσχει. Αίσχύνομαι γάρ ημέρα δούναι τήν νυκτός τελετήν, καί ποιειν την άσχημοσύνην
μυστήριον. Οΐδεν Έλευσίς ταΰτα, καί οι τών σιωπωμένων, καί σιωπής όντως άξιων έπόπται. Ουδέ
Διόνυσος ταυτα, καί μηρός, ώδίνων ατελές κύημα, ώσπερ άλλο τι κεφαλή πρότερον καί Θεός
ανδρόγυνο;, καί χορός μεθυόντων, καί στρατός έκλυτος, καί Θηβαίων άνοια τούτον τιμώσα4 καί Σε¬
μέλης κεραυνός προσκυνούμενος. Ούόέ Αφροδίτης πορνικά μυστήρια, τής αίσχρώς, ώς αύτοί λέ-
γουσι, καί γεννωμένης καί τιμωμένης. Ουδέ Φαλλοί τινες καί ιθύφαλλοι, αισχροί καί τοΐς σχήμασι
καί τοίς πράγμασιν ουδέ Ταύρων ξενοκτονίαι, καί Λακωνικών εφήβων έπιβώμιον αίμα, ξαινομένων
ταΐς μάστιξι, καί τοΰτο μόνον κακώς άνδριζομένων, οι; τιμάται θεά, καί ταυτα παρθένος. Οί γάρ
% αυτοί, καί μαλακίαν έτίμησαν, καί θρασύτητα έσεβάσθησαν. Πού δέ θήσεις τήν Πέλοπος κρεουργίαν, πεινώντας θεούς έστιώσαν, καί φιλοξενίαν πικράν
καί σκοτεινά φάσματα, καί Τροφωνίου κατά γής παίγνια καί μαντεύματα, ή Δωδωναίας δρυός ληρή-
ματα, ή τρίποδος Δελφικού σοφίσματα, ή Κασταλίας μαντικόν πόμα; Τοΰτο μόνον ού μαντέυσα
μένα, τήν εαυτών σιαπήν. Ουδέ Μάγων θυτική, καί πρόγνασις έντομος* καί Χαλδαίων αστρονομία
καί γενεθλιαλογία, τή τών ουρανίων κινήσει συμφέρουσα τά ήμέτερα, τών μηδέ εαυτούς ο τί ποτέ
εϊσίν, ή έσοντα, γνώναι δυναμένων* ούδέ Θρακών όργια ταΰτα, παρ’ών καί τό θρησκεύειν, ώς λόγος*
ουδέ Όρφέως τελεταί καί μυστήρια, ον τοσοΰτον "Ελληνες επί σοφία έθαύμασαν, ώστε καί λύραν
αύτώ ποιούσι, πάντα τοΐς κρούμασιν έ'λκουσαν* ούδέ Μίθρου κόλασις ένδικος, κατά τών μυεΐσθαι τά
τοιαύτα άνεχομένων* ούδέ Όσίριδος σπαραγμοί, άλλη συμφορά τιμωμένη παρ’ Αίγυπτίοις* ούδέ "Ισιδος
ατυχήματα, καί τράγοι Μενδησίων αίδεσιμώτεροι, καί "Απιδος φάτνη, μόσχου κατατρυφώντος τής
Μεμφιτών εύηθείας* ούδ’ δσα τόν Νείλον ταΐς τιμαΐς καθυβρίζουσι, τον καρποδότην, ώς άνυμνοΰσιν
αύτοί, καί εύσταχυν, καί μετρούντα τήν εύδαιμονίαν τοΐς πήχεσιν. Έώ γάρ λέγειν ερπετών καί κνωδάλων τιμάς καί τό τής άσχημοσύνης φιλότιμον* ών καθ*
έκαστον ιδία τις τελετή καί πανήγυρις, καί κοινόν τό τής κακοδαιμονίας έφ’ άπασιν* ώς εΐπερ άσε-
βεΐν αυτούς έδει πάντως, καί τής του Θεού δόξης άποπεσεΐν, εις είδωλα κατανεχθέντας, καί τέχνης
έργα, καί χειρών πλάσματα, μή αν άλλο τι κατ’ αυτών εύςασθαι τούς γε νοΰν έχοντας, ή τοιαύτα
σεβαστθήναι, καί οΰτω τιμήσαι, ΐνα τήν αντιμισθίαν, ήν εδει τής πλάνης, ώς φησι Παύλος, άπολαμ-
βάνωσιν, έν οίς σέβονται* ού μάλλον τιμώντες, ή δι’ εκείνων άτιμαζόμενοι. Βδελυκτοί τής πλάνης,
βδελυκτότεροι τής εύτελείας τών προσκυνουμένων καί σεβόμενων, ΐνα καί αύτών τών τιμωμένων
ώσιν άναισθητότεροι, τοσοΰτον ύπερβάλλοντες άνοια, όσον εύτελεία τά προσκυνούμενα. Ταΰτα μέν ουν παιζέτωσαν Ελλήνων παΐδες, καί δαίμονες, παρ’ ών εκείνοις ή άνοια, τήν
πού Θεοΰ τιμήν είς εαυτούς μεθελκόντων καί άλλους άλλως κατατεμνόντων εις αισχρά; δόξας καί
φαντασίας, άφ* ού τού ξύλου τής ζωής έκβαλόντες ημάς, τώ ξύλω τής γνώσεως ού κατά καιρόν,
ούδ’ έπιτηδείως μεταληφθείσης, ώς άσθενεστέρους ήδη κατέδραμον, τόν ηγεμόνα νοΰν συναρπάσαντες, Библиотека "Руниверс1