Русская Историческая Библиотека издаваемая археографическою коммисиею. Том 31

Русская Историческая Библиотека издаваемая археографическою коммисиею. Т.31. Сочинения Князя Курбскаго, Том Первый. — СПб., 1914

Содержание

Переписка князя Курбскаго съ царемъ Іоанномъ Грознымъ и Исторія о великомъ князѣ Московскомъ

I. Эпистолія первая князя А. Курбскаго къ царю и великому князю Московскому

II. Посланіе царя Іоанна Васильевича къ князю Андрею Курбскому. Редакція I и II

III. Краткое отвѣщаніе князя Андрея Курбскаго на зѣло широкую эпистолію великаго князя Московского

IV. Такова грамота послана отъ государя изъ Володимерца же ко князю Андрѣю къ Курбскому со княземъ Александромъ Полубенскимъ

V. На вторую епистолію отвѣщаніи цареви Московскому убогаго Андрея Курбского, князя Ковельского

VI. Исторія о великомъ князѣ Московскомъ

Письма князя Курбскаго къ разнымъ лицамъ и Исторія о осъмомъ соборѣ

VII. Курбскаго въ Печерской монастырь

VIII. Ивану многоученному отвѣтъ о правой вѣріи

IX. Посланіе князя Андрѣя Курбскаго о ложныхъ писаніи, иже обрѣтаются межъ божественныхъ писаніи, въ Печерской монастырь нѣкоему старцу

X. Посланіе къ старцу Васьяну

XI. Посланіе къ старцу Васьяну

XII. Листъ Андрѣя Ярославского до Костянтина Острозского, противъ варвара неякого, мнящегося быти мудра, еже по хулилъ словеса новопреложенные Іоанна Златаустаго

XII. Листъ князя Андрѣя Курбскаго до Марка, ученика Артемія

XIV. Листъ Андрѣя Курбского до Кузьмы Мамонича

XV. До Кузьмы Мамонича листъ 2

XVI. Отвѣтъ восточныхъ или щитъ церкви правовѣрной

XVII. Епистоліа ко Кодіяну Чапличю Андрѣя Ярославъского

XVIII. Листъ Андрѣя Ярославского до пана Ѳедора Бокѣя Печихвостского

XIX. Листъ вторыя Андрѣя Ярославского до Ѳедора Бокѣя

XX. Листъ князя Андрѣя Курбского до княгини Ивановое Черторыжское

XXI. Цедула писана до пана Остаѳія Троцкаго

XXII. Цыдула Андрѣя Курбского до пана Древинского писана

XXIII. Листъ Андрѣя Ярославского до князя Костянтина воеводы Кіевского

XXIV. Цыдула князя Андрѣя Курбскаго до князя воеводы Кіевского

XXV. Посланеицо краткое къ Семену Седларю, мещанину Львовскому, мужу честному, о духовныхъ вещахъ вопрошающему

XXVI. Исторія о осьмомъ соборѣ

ПРИЛОЖЕНІЯ

Указатель

Словарь

Опечатки

OCR
ПОСЛАНІЕ ЦАРЯ ІОАННА ВАСИЛЬЕВИЧА 105 Въ нашей же вотчине, въ Виѳлятскоиа землѣ, градъ Болмеръ недруга
нашего Жигимонта короля нарицаешь,—се убо свою злобесную собацкую
измѣну до конца совершавши. А еже отъ него надѣешися много пожало-
л. 717 об. ванъ быти,—се убо подобно есть, понеже || не хотѣсте подъ Божіею дес-
5 ницею власти быти, и отъ Бога даннымъ намъ, владыкамъ своимъ, послушнымъ
и повиннымъ быти нашего повелѣнія, но самовольствомъ самовластно жити.
Сего ради такова государя искалъ еси по своему злобѣсному хотѣнію, еже
ничимъ же собою владѣюща, но паче худѣиша отъ худѣйшихъ рабъ суща,
понеже отъ всѣхъ повелѣваемъ есть, а не самъ повелѣвая. Паче же и
Ю утѣшеніе можетъ быти, понеже тамъ особъ кождо о своемъ пекися. «Кто6 а Такъ. 6 Изъ письма св. Діонисія Ареопагита къ Демофилу. М^пе. Раігоіо^а
graeca, і. III, 1093—1097. (Это—продолженіе: см. выше столб. 76, прим. б). «Εί γάρ έπ αγοράς ίδόντες οίκέτην δεσπότη, καί πρεσβυτέρα) νεώτερον, ή και υίόν πατρί δια-
λοιδορούμενον, άμα κα'ι έπιόντα, και πληγάς έπιτιθε'ντα, και άσεβεΐν έδοκοΰμεν, εΐ μή, τοΐς κρείτ-
τοσιν έπιδραμόντες, έβοηθήσαμεν, καίτοι γε Ισως εκείνοι προηδίκηντο* πώς οΐκ αίσχυνθησόμεθα πα-
ρορώντες υπό θυμού και επιθυμίας άδικούμενον λόγον, και τής εκ Θεού δοθείσης άρχής έκβαλλόμε-
νον και εν έαυτοΐς ασεβή και άδικον αταξίαν, και στάσιν, και ακοσμίαν έγείροντες; Εικότως ό μακά¬
ριος ήμών εκ Θεού νομοθέτης ούκ άξιοι τής Εκκλησίας τοΰ Θεού προΐστασθαι τόν μη του ίδιου
οίκου καλώς ήδη προεστηκότα* καί γάρ ό τάξας εαυτόν καί έτερον τάξει, καί ό έτερον καί οίκον καί
ό οίκον καί πόλιν* καί ό πόλιν καί έθνος* καί απλώς είπεΐν, ώς τά λόγιά φησιν, ό εν όλίγω πιστός,
καί έν πολλψ πιστός έστι* καί 6 έν όλίγω άπιστος, καί εν πολλώ άπιστός έστιν. Δύτός μέν ούν επιθυμία, καί θυμώ, καί λόγω, τά κατ’ αξίαν άφόριζε, σοί δέ οί θείοι λειτουρ¬
γοί, καί τούτοις οΐ ιερείς, ΐεράρχαι δέ τοΐς ίερεΰσι, καί τοΐς ίεράρχαις οι απόστολοι, καί οί τών απο¬
στόλων διάδοχοι. Καί εί πού τις έν έκείνοις τού προσάκοντος άποσφαλείη, παρά τών όμοταγών άγιων
έπαναρθωθήσεται, καί ού περιστραφήσεται τάξις επί τάξιν, άλλ* έκαστος έν τή τάξει αυτού καί έν τή
λειτουργία αυτού έσται. Τοσαΰτά σοι παρ’ ήμών ύπερ τοΰ είδέναι καί δραν τά εαυτού. ΙΙερί δέ τής
εις τόν άνδρα τόν, ώς φής, ασεβή καί άλιτήριον άπανθρωπίας, ούκ θΐδΤ όπως κλαύσομαι το σύντριμμα
τού αγαπητού μου* τίνος γάρ οιη θεραπευτής ύφ’ ήμών ταχθήναι; και γάρ, εί μή τοΰ αγαθού, πάντως
τοΰ καί ήμών ανάγκη σε είναι καί τής καθ’ ήμάς θεραπείας όλης άλλότριον, καί ώρα σοι καί Θεόν
ζητήσαι, καί ιερέας ετέρους, καί παρ’ έκείνοις θηριωθήναι μάλλον ή τελεσθήναι, καί είναι τής φίλης
άπανθρωπίας άμείλικτον υπηρέτην. ΤΑρα γάρ ήμεΐς αυτοί προς τό πάντη άγιον άποτετελέσμεθα. καί
οΰ δεόμεθα τής θείας έφ’ έαυτοΐς φιλανθρωπίας; ή τήν διπλήν αμαρτίαν, ώς τά λόγια φησι, κατά
τούς άσεβεΐς άμαρτάνομεν, ούκ είδότες έν τίνι προσκόπτομεν, άλλά καί δικαιουντες εαυτούς, καί οίόμε-
νοι βλέπειν, άληθώς δέ ού βλέποντες; Έξέστη ό ουρανός επί τούτω, καί έφριξα έγώ, καί διαπιστώ
έμαυτώ. Καί εί μη τοΐς σοΐς ένέτυχον, ώς ούκ ώφελον! ευ ίσθι, γράμμασιν, ούκ άν έπεισαν, είπερ
άλλοι με τινες περί σού πείθειν ήξίουν, ότι Δημόφιλος οίεται τόν άγαθόν έπί πάντα Θεόν ούκ είναι
καί φιλάνθρωπον, ούτε εαυτόν δεΐσθαι τού έλεοΰντος ή σώζοντος* άλλά καί τούς ίερεΐς άποχειροτονεΐ
τούς ήξιωμένους άγαθότητι φέρειν τά άγνοήματα τοΰ λαού, καί εύ ειδότας, ότι καί αύτοί περίκεινται
άσθένειαν. Άλλ’ ό θεαρχικός ίεροτελεστής έτε'ραν πεπόρευται* καί ταΰτα τών αμαρτωλών, ώς τά ίερά
λόγιά φησιν, άφορισμένος, καί τής εις εαυτόν άγάπης άπόδειξιν ποιείται τήν τών προβάτων έπιεικε-
στάτην ποιμαντικήν. Καί πονηρόν μέν άποκαλεΐ τόν μή άφέντα τώ συνοικέτη τήν οφειλήν, μήτε με¬
ρικώς μεταδόντα τής δωρηθείσης αύτώ παμπόλλης άγαθότητος* δίκαιοι δέ τών οικείων άπολαύειν
αύτόν, οπερ άναγκαΐον εύλαβηθήναι καί εμέ καί Δημόφιλον. Καί γάρ καί τοΐς εις αύτόν άσεβοΰσιν έν
αύτώ τώ πάσχειν άφεσιν προάγει παρά τοΰ Πατρός, επίτιμα δέ καί τοΐς μαθηταΐς, ότι καί άσεβείας
άνηλεώς ήξίωσαν κρΐναι τούς έκδεδιωκότας αύτόν Ξαμαρείτας. Τούτο δή τό μυριόλεκτόν σου τής θρα¬
σείας έπιστολής, άνω γάρ καί κάτω θρυλλεΐς, ώς ούχ εαυτόν άλλά τόν Θεόν έξεδίκησαν διά κακίας,
είπέ μοι, τόν άγαθόν. "Απαγε, ούκ έχομεν άρχιερέα μή δυνάμενυν συμπαθήσαι ταΐς άσθενείαις ήμών, άλλά καί άκακός
έστι έλεήμων. Ούκ έρίσει ούδέ κραυγάσει, καί άοτός πραύς, καί αύτός ίλασμός έστι περί τών άμαρ- Библиотека "Руниверс1